حقوق بشر

اين قصيده بمناسبت بيستمين سال صدور «اعلاميه‌ي حقوق بشر» از طرف سازمان ملل، سروده شد و در برخي از روزنامه‌ها و مجله‌ي «وحيد» منتشر گرديد.

خرداد 1347 خورشيدي  

سـازمـان مـلـل امـروز بـسـي مـفـتخـر اسـت       كــه نـــمايــنـده‌ي اعـــلامِ حــقـوق بــشـرسـت

ايــنچـنـين مجـمعِ فـرمند1 ، بود سالي بيست2        كــه بــه اعــلامِ حـقـوقِ بــشـري مـفـتخرسـت

 

كـرد روشن، كه بشر را چه بَود نـّصِ حقوق        وز چـه حـقـيـش مــزيّـت بـدگـر جـانـورسـت

كــرد تــدويـنِ اصــولـي كـه بـديـوانِ قــضـا      عـــدل را قــاعــده بـر پـايـه‌ي آن مـستقرسـت

قـــدرِ والاي بـــشـر گــردد از آنــروز پـديـد      كز حقوقِ بشري، خُـرد و كلان بهره‌دورسـت

بـاشـد از جـمـله حـقـوقِ بـشر: آزاديِ فـــرد       كــه مـر او را بـسوي فّر و شرف راهبرسـت

در جــهان مــوهــبتي بهتر از آزادي نيست       كه ازو گلشنِ هستي، همه پـُر برگ و برسـت

بـــعـد از آن حــقِ تــسـاوي بــر قـانـون را       از حـقـوق بــشري دان، كـه بسـي معتبرسـت

شــد مـساوات، مـقّرر بـه تكـاليف و حقوق        بـهرِ انـسان، كـه به اوصاف نكو مشتهرسـت

حـقِ آزادي، از صـدمـت و آزار و عــذاب        از حـقوقـيست كـه شـمشـيرِ سـتم را سپرسـت

حــّق آزادي در ذكــر حـــقـايـق، حـقـّيست        كــه بــدان رازِ ســرافرازي هر قوم، درسـت

حّــق آزادي   گــفــتار  بـــود  ز آن بــشـر        كـه گـرايـنش نــبود  از هـمه جـا بي‌خبرسـت

حــق مــلكـيت و دارنــدگي مــال و مـَـنال         بــاشـد ارزانـي آنكـس كه ورا سيم و زرسـت

هست ازآنجمله، يكي هم بجهان حـّقِ دفاع         كــه بـديـوانِ عـدالـت هـمه گَـه، جـلوه‌گرسـت

بًــرِدگـي در خـورِ حـيثيتٍ انـساني منيست        كاين سيه گون روشي، از پسِ عهدِ حجرسـت

زنـگ سـيـما3 نــبـود بـرتـري افزايِ كسان        كـامـتـيازات نــژادي هـــمه بــي‌ پـا و پرسـت

حـّقِ راحـت طلـبي، از پسِ يك سلسله كار        بـس گـرانـقدر و گرامي، چو حقوق دگرسـت

هـيچكس را نتوان داشت به تبعيد و به بـند        از رهِ خــود سري و زور، كـه نا مـُغـفَرسـت

آدمـي  را  ز پيِ  كوچ  و اقـامت  حـقّـيست       كـه بـسي مـحترم اندر سفر و در حـَضرسـت

مــتهـم را نــتوان هـمـچو بِــزهـكار شـمـُرد       تـا نـه مـحكـوم بـَــود ، تــهـمـتٍ او بي‌اوسـت

هــر كـسي را بوُد اين حق كه به آزاديِ تام       بـهرِ تحـصيل ِ فـنون در پي كسب هـُـنرسـت

هــر كـسي راست ز امـنيت ِ جمعي، حقـّي        كــه بــدان خاطرش آسـوده ز بيم ِ خطرسـت

هــنت در بابِ سـياسـت هـمه را حقِ ورود       وان مع‌الواسطه يا خود، بخود، اندر شمرست

انـتخابـات دهـــد حـــقِ دخــالــت بــعــموم        كـه وكـيل ارنه زخلق است زهر بد، بترسـت

ايـن ز اعـلام «حقوق بشري مختصـريست       كـه ســزاوارِ ســتايــش، بــر اهـلٍ نـظرســت

گــر نــباشد بـجهان محترم اين جمله حقوق        ســعي انـسان، ز پيِصـلح و سـعادت هدرسـت

در امـــان بـــاد حــقوقِ بشر از شـرّ و فساد

تـا به آفـاق، «اديبا» زن از خير و شرست



1- فرمند: باشكوه.

2- نسخه‌ي ديگر: سالي چند.

3- سيما: چهره.