ادامه‌ی مطلب »]]> هر آن که همدم یاران، چو اهل راز آید

قبول خاطر ما را به پیشواز آید

روا بود که شود جان و سر فداى کسى

که روز حادثه جانباز و سرفراز آید

خوش آن که خاطر خلقى نوازد از سر مهر

چو آفتاب زمستان که دلنواز آید

به گوش پند شنو گر فسانه‏اى شنوى

که بس حقیقت محض از در مَجاز آید

هر آن که بر صف عشّاق سرمدى پیوست

ز هر چه جلوه ناز است بى‏نیاز آید

نه سختگیر به کار آید و نه سهل‏انگار

که اعتدال به هر شیوه کار ساز آید

مباش غرّه، مبادا که سرنگون گردد

گهى که رایت دولت به اهتزاز آید

حساب پاک فراگیر از ابر گوهر بار

که وامش از در همّت به بحر، باز آید

چو فکر بکر به خاطر کند خطور، ادیب

عروس طبع تو در حجله‏گاه ناز آید

ادامه‌ی مطلب »]]> شبـــی داستـــان گستـــر و دیـــرپـــــای
بــه زیبـنـــده آییـــن فــراگیــــرجـــای
فـــروگستــرانیــــــده بــــرکــوه و دشت
یکی پهـــن دامــن بـــه جــای نشـسـت
از آن زایــــش فـــــرخ دیــــــربـــــــاز
بــه دیگــرشبـــان ســـرفــرازان بنــاز
ز زایــیـــــدن مهـــــرگیـــتـــــی فــروز
شــده نـــاز پیــونــــد و فرخنـــده روز
فـزون تـــر ز شبهــــای دیــگـــربلنــــد
بـــه پـــایـــــان آذرمــــه ســـردخنــــد
مـن انــــدریـــکـــی روستــــای کهـــــن
بــه شش ســـالـــگـــی شــاهـد انجمـن
پـــدربـــــود و مــــادر فــــراخــاستـــــه
یکـــــی خــانگـــــی بـــزم آراستــــــه
بـــه آیـیــــن یلــدا ز بهــــــر شگـــــون
بــه خـوان چیده از میوه ها گونه گـون
مــن و دیـگـــــران ازکـســـــان حـــــرم
زخـوان بهـره ورهـریکــی بیش وکــم
هـم ازشــام کــردن شــده بهــــره یـــاب
بـرفتیـــم دربستــــر ازبهـــــرخـــواب
چودرخواب خوش پـاسی ازشب گذشت
مـرا حـــال یکســر دگـرگــونـه گشـت
بــــه نـــاگـــــه ز آوای مـــردانـــــه ای
زگلبـــــانگ دانــــــای فــرزانـــــه ای
دوچشمــم زخـــواب گـــران بــــازشـــد
دلــــم محــــوآن طـُــرفـــــه آوازشــــد
اگـــرچنـــد چشمــان مـن بستـــــه بـــود
دو گوشم بــرآن نغمـــه پیوستــه بـــود
چــــو آن نغمــه هــا دردلــم جـا گـرفـت
وجــــودم نـــوازش ســـراپـــا گــرفت
چنـــانـــم زلـذت دگــــر گشـــت حــــال
کـــه گفتــــی بـــرآورده ام پــر وبـــال
کــه بـــود آن بــرآورده آوای خــــوش؟
بــــرآورده آوای زیــبــــــای خــــوش
پـــدربـــود کـــز پهلــــوانـــــی ســـرود بــه
شهنــامــه خوانــدن دل مـن ربــود
همـــانـــا کــه گـــــاه جـوانیــــش بـــــود
گــرایــش بــه شهنـــامـــه خـوانیش بود
بــه فــردوسیـش بـــود بسیــــار مهـــــر
ز صهبــــای شعـــرش فروزنـده چهـر
بـــه گـُردانــــه آهنـــگ وبــانـگ بلنـــد
همــی خـــوانــد آن ســـرورارجمنــــد
«دلیری کـــه بــــد نــــام او اشکبـــوس
همی برخـروشیـــد بـرســـان کــوس»
«بیــامــد کـــه جویـــد زایـــران نبـــرد
ســرهمنبـــــرد انــدر آرد بــه گـــرد»

از آن شب کــه بشنیـــدم ایــن داستــــان
شـــدم جـذب آن نـــامـــه ی بــاستـــان
بـــه جــــان دوستـــــار سـراینـــــده اش
بـــه دل حـق گـــزار وستـــاینـــده اش
چکـــد یـــاد فردوســــی از خـــامــــه ام
دل آکنـــــــده ازمهــــــر شهنـــامـــه ام

الا ای گــرانمـــایـــــه دانــــای تـــــوس
کـــه خورشیــد پــای تــو را داد بـوس
بـــه هفــت آسمــــــان رفـــت آوازه ات
فلـک نیست ظـرفــی بـــه انـــدازه ات
فـروزنــده چهــری بـــه فــرزانـــگــــی
فــرازنـــده قــدی بـــه مـردانــــگـــــی
تـــو بــــرنـــــام داران ایــــران ســـری
بــــه رادان و رازآگهـــــان ســـروری
در ایــران نــدیــدم یکــــی شیــرمــــرد
که کــاری بـــه مقـــدارکـــارتــوکـــرد
وزآن شیــرمـــردان همـــه هــم کنـــــار
نکــردنـــد کـــاری چنـیــــن پـــایــدار
درایـــران به فــرت یکـــی مــرد نیست
درایـن پهنـــه ات کس همــاورد نیست
کــــه درآسمـــــــان سخـــن گسـتـــــری
تـــویـــی مهـــرتــابنـــده ی خــــاوری
سـراینــدگــــان را تـــویــــی رهنمـــون
ســـوی هفتمیـــــن طــارم نیلگــــــون
در ایـران بســــی گرچـــــه دانشورانــد
تـو چــون مـاهـی و دیگــران اخترانـد
زبـــــان دری از تـــو نیــــــرو گــرفت
وزیــن رو جهــان را زهــرسو گرفت
تـو دادی بــه هــر واژه اش آب ورنـگ
بهـایش فزودی بــه مقـــدار و سنـــگ
بســـی واژه کــز یــادهـــا رفتــــه بـــود
دل از تــاب مهجــوریش تـَفتـــه بـــود
کشیــدیــش بیـــرون زهــرگــوشـــه ای
ز اندیشـــــه بخشیــدیـَـش توشـــــه ای
بــه سلـک سخــن خـــوش درآوردیـَـش
بـــه خــرگــاهِ کیــــوان بـــرآوردیـَـش
زآمیـــــــــــزه ی واژه هــــــــــای دری
قریـن ســاختــی زهــــره بـا مشتـــری
عروس سخــن از تــو بـــا فـــر و زیب
بــه هــــرهفت آرایــــه شــد دلفــریب
نگــاریــن هنـــر از تــو زیبنــده گـشت
زجـــــادوی کلکـت فــریبنـــده گــشت
زهـرکس کـــه ســازِ سخــن بــرگــرفت
ســرودِ تــو آهنــگ بـــرتــــر گــرفت
زهــرگفتـــــه کــــان بـس دلاویــزتــــر
سخنهـــــای تـــو رامـش انگیــــزتـــر
خـــرد مسنـــد آرای ایــــوان تـــو است
هنر بنده ی سر بــه فرمــان تــو است
تــو چـون ســردهــی پهلـوانــی ســرود
بــه شـور انــدرآری زتــن تــاروپـــود
تـــویــــی آن جهـــــان پهلــــوان سخــن
کـــه نـــازد بــه نــامت جهـــان سخـن
بشـــر را تـــو در بنــــد آســـــایشــــــی
رهـــــاننـــــده ازچنـــــگ آلایشــــــی
تـو را بس نظر داشت بــرمردمــی ست
گـریـزایــی از شیـوه ی کــژدمـی ست
شـــرف را یکـــــی مـــرد آزرمگیـــــن
جهان چـون تـو کـی دیـد بــا داد ودیـن
گــــراستـــــادی آرایـــش جنـــــــگ را
زصلح است کـــز دل بــری زنـگ را
جهــــــان بینــــــی و حکـمت آمیختـــی
بـــه آونــدِ[۱] علــــم و خــرد ریختـــی
بــه خـوان بـرنهـــادی گــوارا خــورش
کــه یــابــد از او جـان و دل پرورش
ز رستـــم یلــی ســـاختــــی یکـــه تــاز
جوانمـرد و خوش خــوی ومردم نـواز
هـرآن چیــزکِت بـُد خـوشـــاینـــد ونغـز
نمـــــودی درآن گـُـــردِ بیـــــدار مغــز

چـــو شــد واژگـــون بخـت ایـرانیــــان
نمــانـــد از شکــوهِ کیـــانــــی نشـــان
حــــرامــــی صفـت از ره آز وکیــــــن
فـَرَس رانـــد تــازی بـه ایـران زمیــن
نبـــودش ز بهـــــــر زر انـــــدوختــــن
«بـــه جـز غــارت وکشتن وسوختن»
ره آوردش ار چنــــد آییـــــن پــــــــاک
ولــــی کــارکـردش بســـی دردنــــاک
ســــلوکش بــــه هنجـــــار اسلام نـــــی
پـــی غــــارتش خــواب وآرام نــــــی
لبـــش گــرچـــه بــــا نـــــام اسلام بــود
دلــش دور از ایـن ایــزدی نــــام بــود
بـرون ریخـت از سینـــه بـس کینـــه را
بــرانــداخت فــرهنـــگِ دیـرینــــه را
بـــه رغـمِ پیمبــــــربه یکبــــــارگــــــی
بـــرآورد دسـتِ ستـــــــم کـــــارگــــی
نمــانــد انـــدرایـن بـوم وبـرفـــر وجــاه
نـه تخت و نـه رخت و نـه زرین کلاه
براین جملــه بگـذشت ســـالـــی دویست
که ایران براحوال خـود خون گریست
بـه ایــرانــی آن گونـــه بــرگشت حــال
که شد قـــد چون سروش ازنـاله نال[۲]

ســـرش بـــــرســـرظلـمِ حجـــاج رفت
همـه مــرده ریـگش بــه تــاراج رفـت
درایـن ســالیــان هـرکــه قد بــرفـراخت
سپــــاه عـرب کـــــار او را بســـاخت

ممــانــــــاد پـوشیـــــده انـــــدرجهـــــان
کهــن رازِ پیــــــروزی تـــــازیــــــان
کــــــه بودنـــــد ایرانیــــــان همـگــروه
زشـــاهـــان و ازموبـــدان در ستــــوه
شنیـدنـــد چــون مـــژده ی داد ومهـــــر
زآییــــن پیغمبـــــرِ پـــــــاک چهــــــر
کــه کس را نبـاشـد بـه کس بــــرتـــری
جـــز از راه تقـــــوا و مینــــوفـــــری
هجـــــــوم عــــــرب را نبسـتـنـــــد راه
مگـر گیـــــرد اسلامشــــــان در پنـــاه
بــه امیـــدِ ایــن کیــش مینــــــو نهـــــاد
کس انـــدرمیـــــــان دادِ مـــردی نــداد
وگـرنـــه عـــرب راکجــــا بــود تــــاب
کــه بینـد چـراگــــاهِ ایـران بــه خواب
کجــا بــود تــازی چنــــان مـــایــه وَرز
کـــه تـــازد بدیــــن نـــام بـُردار مـرز
دریغـــا کـــه ترفنــدشــــان کـــار بــــود
نــه بـرســـان گفتـــــار،کــــردار بــود

الا ای سخـــــن ســـنـج بیـــــــداربخـت
کـــه بـردی بـه فردوس ِ جـاوید رخت
تـو بــالیــــــده درعهــــد ســـامــانیــــان
سگــــالیـــــده درکــــــار ایــرانیـــــان
نـــه «محمـود» پیـــدا و نـــی لشگـرش
نــه زرینــــه اورنگ و نــــی افسرش
کــه درسیصدوشصت،بـــرخــــاستــــی
بــه کـــــاری گـــران،همت آراستــــی
چــو دیــدی کــه بـــاشنـــــد ایـرانیــــان
ز پیشینــه ی خویشتــــن بـــی نشـــان
گـروهــــی غـــم انــــدوزِ مـــاتــــم کـده
گـروهــــی دگــرخیــــل ِ تـــــازی زده
زفــر کِیـی مـــانـــــده بــــی آگهـــــــــی
هـــم ازنــــام داران ِ بـــــا فـــــرهـــی
زجنــگـــــی ســـواران ِ فــــــرخ نــژاد
جهــــــان پهلوانـــــان ِ بــــا فــر و داد
هـــــم از روزگــــــاران نــــــــام آوری
زگــــــاهِ جهـــــــانـــــــداری و داوری
زجــــورِ بــــدانـــدیش، سـرکــوفتـــــــه
بـــه مـژگـــــان ره بنــدگــــی روفتـــه
بــه نـودولتـــــــان داده سنگیـــن خـراج
بـه بیگـانگــان بــاختـــه تخت وتــــاج

تــو را تـــاب ایـــن جملــه دیـدن نبـــود
شکـــیبـیــدن از دردِ میهـــــــن نبـــود
بــه فـرخنـــده پیغـــام ِ فـــرخ ســـروش
بــرآوردی ازسینــه پنهــــان خـروش
بـــرون آختـــــی از بغـل خــــامــــه را
قـد افـراختـــــی نظـم ِ شهنــــامــــه را
نـشـسـتــــــــی پـس ِ زانــــــوی آرزوی
چــو در پشت سنگــریلــی رزم جـوی
نجـــات وطـــن راهـــدف ســــاختـــــی
بســـی تیــــر زی دشمـــن انـــداختــی
پــراکنـــده ازهـــرســویـــی داستــــــان
بـــه کف کــردی از دوده ی بـــاستـان
کشیـــدی بــه نظم دری هـرچـــه بــــود
خــروش ســـواران ِ جنــــگ آزمـــود
هـــم از بخـــردان و ردان بـــی شمـــار
نـوشتـــــی سخنـهـــــای آمــوزگــــــار
نـمــــــــودی ز یــــــــادِ دلاور یــــــلان
جــوانمــــــــردی و داد راهمنشــــــان
همـــــه پهلــــوانــــان ایــــران سپــــــاه
زتـــو بـــازجستنـــد دیرینـــــه جـــــاه
بُسفتــــــی بـــه عــــزم گــران کـــوه را
ستــــــــردی ز دل داغ انــــــــــدوه را
تـو جوشنـــــده خـون در تـن ِ رستمـــی
به رزم اندرش جــا بـه جــا همدمــــی
چــــو ایـران بخوانْـد آن یل تـــاج بخش
تــواَش بــرنشـــانـدی به تازنده رخش
چــو دیدت به دشمــن گـره کــرده مشت
«تهمتـن»پسر را بــه پــای تــو کشت
تویــــی سوگمنــــــد سیــــاووش پــــاک
کــه خونش بــه یــاد تو جوشد ز خاک
اگـــر کــــــاوه شوریـــد بـــرمـــاردوش
بـه جنـگ ستــم خونش آمد بــه جوش
تـو دادی به دستش در ایــن ســالیـــــان
شکـوه آفریــن پــرچــــم کــاویــــان[۳]

نهـــــــان درچکــــاچـــــاکِ رزم آوران
تـویـــی کـرده رازِ درون را عیــــــان
زگـــردِ ســـواران بـــــه دشـت نبـــــرد
تـویـی هـرزمـــان سربــرآورده مـــرد
درآویــــــزش لشگـــــــر آوای کــــوس
بـــود نعــــره ای کــان برآمـد زتــوس
خـــود آن نعــــره آوای درد تــو بـــــود
ز درد وطـــــن یــــادکـرد تــــو بــــود
هـــم ازمـــاتـــم رستمـــــی ســوگــــوار
هـــم ازمـــرگ روییـــن تــن اسفندیار
گل آرزوهــــــای رفتــــــه بـــه بـــــــاد
شــکفت از دمــت درگلستـــــان یـــــاد
دوانــــدی تـــو خــــون در رگ آرزوی
مگـــر آبـــرو بــــازآری بــــه جـــوی
به یـزدان پــــرستـــــی شـدی راهبـــــر
بـــه مینــــوگرایـــــی گشــــاینــــده در
نکـــوهیـــــــــدی آییــــــــن بـیــــداد را
ستـــــــودی نکـــــوکــــــاری و داد را
تومـا را شنـــاســانــدی انــدرجهـــــــان
نمانــــدی گهــــر با هنـــر درنهــــــان
دمیــدی بــه تنـدیس مــا تـــاب و تــوش
نمــودی بــه پیکــارمـــان سخت کوش
تــو ایرانیـــــان را همـــه حلقــــــه وار
بــه گِـردهــــم آوردی از هـــر کنــــار
چــو شهنــــامـــه ایـن حلقه را شد نگین
زنــو زنــده شد نـــام ایـــران زمیــــن
جهـان تا جهـان است وگیتـــی بـه پـــای
تــو را کـــوه رفعــت نجنبـــد زجـــای
نـــــه تنهــــا «ادیــبت»ستــاینــده است
کـــه گیتـــی بـه ارجت فزاینـــده است

۱- آوند = ظرف
۲- نال = نی میان تهی،رگ وریشه ی قلمِ نی
۳- نسخه ی دیگر،اخترکاویان.

ادامه‌ی مطلب »]]> از آن زمان که  دلم را به تار موى تو بستم

به دهر، رشته الفت ز هر چه بود گسستم

به شوق آن که مگر ساعتى ز خانه درآیى

چه روزها سرِ راهت به انتظار نشستم

به نوبهارِ حیاتم، شکوفه‏هاى جوانى

به عشق روى تو بشکفت کز صفاى تو مستم

به پاى‏بندى عشقت شدم اسیر و دریغا

نه باب وصل گشودم، نه راه عاطفه بستم

دمى که زد به سرم فکر انصراف ز عشقت

در آرزوى وصالت ز قید وسوسه رستم

به سوى نیستى‏ام مى‏کشد زمانه به هر دم

مگر به عشق کنم درک این لطیفه که هستم

تو را ادیب ستاید چنان که لاله و گل را

بیا به باغ که من بلبل بهار پرستم

ادامه‌ی مطلب »]]> به باژتوس

طفلی زاد ازمادر

نژادش همچوقلبش پاک

همانا تحفه افلاک

ببالید اندرآن آبادی وشد سروری

با طبع اتشناک

به پویش رهروی چالاک

به کارکشتورزی بود دهقانی به نازونعمت آسوده

به ناپاکی وناپاکیزگی دامن نیالوده

به دانش جان ودل بسته

زهرآلودگی رسته

پس ازدیرین زمانی کوشش وتحصیل دانش ها

تفکردرزبان و پرسش اوضاع و کاوش ها

چوشیری با غرورشیرمردان

ازکنام خویش بیرون شد

زوضع خاستگاهش دل پرازخون شد

بغرّّید ازسرخشمی که او را چاره جوی ناروائی کرد

مصمم در طریق رهگشایی کرد

بخواند ازدفترپیشینیانp>

رازدلاورمردی وگردنفرازی را

زاحوال نیاکان راه ورسم بی نیازی را

برآن شد تا به جسم ملتی افسرده جان بخشد

به روح مردمی محنت زده تاب وتوان بخشد

بگیرد انتقام ازدشمن ایران

بپاسازد بنایی نو به روی خانه ای ویران

قلم بگرفت وآغازسرودن کرد

سپس ادراک بودن کرد

بگفت ازسرگذشت پهلوانان وجوانمردان

سخنها دلکش وشیرین

زرازبودن و با سرفرازی زیستن بسرود

هزاران نکته رنگین

بگفت ای خلق ایران روزگاری این چنین بودید

به حشمت فرمان آرای جهان تا حد«چین» بودید

به داد و دانش و فرزانگی فخرزمین بودید

بپا خیزید وازسستی بپرهیزید

به بد خواهان درآویزید

مگرگردید دامنگیرتان ازعارفی صاحب نفس نفرین

مگرازیاد بردید آن شکوه وشوکت دیرین

که از سرحد چین تا مصردرزیرنگین کردید

سراسرکشورایران چوفردوس برین کردید

چرا شوق سرافرازی وعزت درشما گم شد

چرا درجنگتان اسب رشادت عاری ازسم شد

چرا خاکسترنسیان فرو پوشیدآتش را

چه آتش آتشی کاندردل پاکان و دینداران فروزان بود

زرقصان شعله هایش دشمنان را دل گدازان بود

چه شد آتشگه بُرزین

چه شدآذرگشسب وآن همه آذین

کجابردند سروکاشمررا آن بداندیشان ؟

که بود ازاهرمن زادان دون فرمانده ایشان !

چوبردند آن مهین فرش بهارستانتان را گو کجا بودید؟

چرا درپای یک قوم بیابانگرد سرسودید؟

چرا ازدست دادید آن همه نیرو؟

چرا بیگانگان را ره نبستید آخر ازهرسو؟

چرا آتش زدند اینان به هرجا یک کٌتب خانه؟

به علم وفضل و دانش جمله بیگانه!

شما بودید شاهد این همه وحشی گریها را !

چرا درهم نکوبیدید این سان بربریها را؟

به غارت مالتان بردند !

به ساغرخونتان خوردند!

به مرد وزن اسارت بار کردند آن تبه خویان!

گرفتند از برای بردگی آزادمردان را سیه رویان !

شما را راست گویم کز کدامین پروز۱ فرخنده بنیادید

بگویم کزچه نام آوریلان زادید

بگویم در نکویی ها و رادی ها،مثل بودید

همی دانا به گفتن ها ، همی مرد عمل بودید

تن راحت طلب را درره تحصیل آزردید

به هرعصری زدانش بهره ها بردید

تکاوراسبهاتان درره عزّ و شرف جانانه می تازید

دراوج سربلندیهایتان نام وطن مردانه می نازید

شما راپهلوانی بود «چون رستم»

که ازبیمش گسستی زهرۀ شیر ژیان از هم

کسی کوهفت خان وحشت آلود زمان طی کرد

درخشان فتح و پیروزی پیاپی کرد

زگیووبیژن وگودرزوبهرام ارخبر دارید

چراچون مرغ زخمی سربه زیربال وپر دارید

به خویش آیید – هنرزایید

ره همبستگی هارا جوانمردانه پیمایید

ره پاس وطن پویید

سخنها را به اشعاردری گویید

بگیرید ای دلیران برسردوش ان درفش کاویانی را

ز سر گیرید دورٍ سربلندیها وعهد کامرانی را

بگیرید انتقام ازترک وتازی جمله تنگاتنگ !

به شمشیرارنشدکاری، سلاح آرید از فرهنگ !

زبان پارسی راهمچنان آداب ملی پاس باید داشت

ز بهرکندن هرزه گیاهان داس باید داشت

به روح پاک رستم می خورم سوگند

بس است این بردباریها

بس است این ناگواریها

بس است این توسری خوردن

زشلاق ستمکاران تن آزردن

حکومتها ستم پرور

سپه داران خیانتگر

شماچون میش سردرپیش وٌ

بس گرگان خون آشام درمنظر

بجنبیدآن چنان چابک

به رویاروی طوفانها

که ازهرظالم دون

برکنیدازبیخ بنیانها

۱ – نژاد

ادامه‌ی مطلب »]]> این شعر درباره حمیت ملّی معزالدوله ، سردار و امیر سلسله ی دیلمیان ایران است .

درودی را بود شایسته هر دم

معزّالدوله آن سردار دیلم

مهین سردار ایران پرور راد

گرامی پاسدار کشورِ جم

که نتوانست زیر بار رفتن

به حکم تازیان از بیش و از کم

چو تازی از هجوم وحشت انگیز

در ایران داشت جای پای محکم

گران آمد بر آن شایسته سردار

که بیند خصم را نازان و خرّم

بر آن شد تا بر اندازد ز بنیاد

بنای جور و آن توهین مبرم(۱)

بر آن شد تا کشاند خود سران را

به سرکوبی گران در زیر پرچم

به تنبیه خلافت گشت عازم

سوی بغداد با جِیشی(۲) منظّم

پس از تسخیر «بغداد» آن کلانشهر

که بودی مرکز حکّامِ اعظم

خلیفت را براند از حکمرانی

به بدرود مقامش کرد ملزم

فرود آوردش از تخت فرازین

که می نازید بر اولاد عالم

سپرد آن بار گه را پس بدان کس

که سر بر درگه شه داشتی خم

بگفتش گر سر از فرمان بپیچی

بپیچانم تو را گردن همان دم

کشانم روزگارت را به خواری

کنم اسباب خلع ات را فراهم

فری بر شهریار کشور آرای

معزّالدوله سردار معظم

که بگرفت انتقام جور و بیداد

ز خصم آن بنده دینار و درهم

نشان داد اقتدار شاه ایران

به اعراب دژم در هاله غم

چنین باید بُدن ایرانی راد

۱-      توهین مبرم: کنایه از لشگر کشی تازیان به ایران زمین در زمان خلیفه دوم (عمر) است. مبرم : استوار و محکم

۲-      جیش : سپاه و لشکر

۳-      سامِ نیرم: نیای رستم قهرمان ملّی ایرانِ باستان است.

ادامه‌ی مطلب »]]> از شبستان وفا نور صفا می بارد

نه عجب کز دل ما برق جلا می بارد

دل چون آینه داریم و ز بی مهری چرخ

از فلک بر سر ما سنگ جفا می بارد

برگ برگش همه اوراق دل خونی ماست

در چمن هر چه گُل از باد صبا می بارد

ابر غم بر سر ما سایه فکن شد، باری

من چه گویم که چه بر خانه ما می بارد

بازتابی ست ز خوش باوری و ساده دلی

هر بلایی که به ارباب صفا می بارد

سایه خودسری و کبر و ریا بر سر ما

تیره ابری است کز آن خبط و خطا می بارد

هر که عبرت نگرفت از بر ایام، ادیب

بر سرش ابر مصیبت بسزا می بارد

ادامه‌ی مطلب »]]> این قصیده به مناسبت روز کارگر در اردیبهشت ماه ۱۳۵۶ توسط شاعر ملی ایران استاد ادیب برومند سروده شده است.

حاصل از   دسترنج  کارگر  است
هر صناعت که مانده از بشر است
بازوی      کارگر      توانا       باد
که توانبخش   بازوی   هنر    است
آن که قدرت   به   کارگر    بخشید
کارفرمای       قادرِ   قَدَر      است
قوّت           بازوان         کارگری
حرکت بخشِ  چرخِ جاه و فر است
کارگر        باغ       آفرینش     را
ثمر انگیزْ     نخلِ    بارور    است
تیشه اش    قلب  کوه      را    آماج
سینه اش    تیغ ظلم را  سپر  است

هر بنایی که سر به چرخ افراخت
پایه اش روی دوش  کارگر   است
هر کجا شهر و  روستایی    هست
هم ازو ماندگار  و   مستقر   است
کوه  را   در    ثبات      هم   پیوند
باد را در     شتاب   هم سفر است
زان بود خنده    بر   لب تو  که او
خنده زن بر   شمایل    خطر   است
زان بود   خوابِ سایه گاهت خوش
کو به سوزنده آفتاب    ، در   است
رامش   و   سورِ   ما    بدو      پاید
ورنه بی او معاش ، درد سر است
دستش از سیم   و زر تهیست   ولی
رنْجْ فرسودِ کانِ  سیم  و زر   است
دوشش از بار    منّت   است     رها
چون خم از بار زحمتش کمر است
سیم و زر در پناهِ   کوشش  اوست
ورنه سرمایه دار ،  در به در است
عرق    شرم   بر   جبینش     نیست
که   عرق  ریزِ کارِ  پر ثمر   است
رهگذارش   بود  به  کوی    شرف
که به    راه   قناعتش   گذر    است
رنج   او   منشاء  فراغت     ماست
همچو آتش که مظهر  شرر    است
رحمت   اندوز   درگه     حق    باد
راحت افزای    ما که   رنجبر است
همرهش   باد   لطف   بار     خدای
که وجودش  قرین  بار  و  بَر است

ادامه‌ی مطلب »]]> گردونه ی حیات که بی وقفه می رود

هر روز و شب روانه بود سوی منزلی

ماییم در مراحلِ این سیر ، سر نشین

گه فارغیم و گاه گرفتار مشکلی

آسوده کمتریم و گرفتار بیشتر

پیچیده در سلاسل افکار باطلی

گاهی قرین شادی و گاهی دچار غم

داریم گردِ خویش، گهی نیز محفلی

دلخوش به های و هوی و مقید به هیچ و پوچ

غافل از آنکه اینهمه را نیست حاصلی

گردونه با شتاب رود سوی مقصدش

جایی که یاد آن نکند هیچ غافلی

ناگه رسد به مقصد و باز ایستد ز راه

آنگه رود به باد هواهای هر دلی

در طیِّ این طریقه ی پر پیچ و خم ادیب

شاید که دل دژم نکند هیچ عاقلی

ادامه‌ی مطلب »]]> در اندوه ضایعه ی اسفبار درگذشت استاد بهار در سوم اردیبهشت ۱۳۳۰ سروده شده است.

سزد گر شوم  سوگوار سخن

بگریم همی بر مزار سخن

سیه جامه پوشم چو تاریک شب

که بس تیره شد روزگار سخن

گریبان زنم چاک اکنون که گشت

قبای مصیبت شعار سخن

که چون کرد آهنگ رحلت «بهار»

خزان گشت یکسر بهار سخن

بدان گه که گل روید از شاخسار

بهار از جهان رفت و  دار سخن

دگر نشکفد گلبن عشق و شور

چو پژمرده شد لاله زار سخن

دگر نشود کس نوای امید

ز زیر و بمِ چنگ و تار سخن

سخندان کجا شد هنرمند کو

هنر دفن شد در کنار سخن

سخن دیگر از گل میارید هان

که پژمرد گل در جوار سخن

که سر دسته ی کاروان هنر

از این خطه بربست بار سخن

ز اندوهِ آن کوه علم و وقار

زند سر به سنگ آبشار سخن

ز هجرانِ آن بحر مواج فضل

نجوشد دگر چشمه سار سخن

مَلِک رفت و شد مُلکِ دانش تهی

ز شاهِ ادب شهریار سخن

به خاک اندر آسود مردی که بود

فلک در بَرَش خاکسارِ سخن

چو این اوستاد سخن درگذشت

دگر کیست آموزگار سخن؟

خوش آویختی با سر انگشت فضل

به گوش ادب گوشوار سخن

فروغش به مغرب رسید آنکه بود

به مشرق زمین افتخار سخن

بخوان « جغد جنگش » که تا بنگری

یلی طرفه در کارزار سخن

ز نادر شه و فتح دهلی وراست

به کف حربه ی اقتدار سخن

هم از مدح فردوسی آرد حدیث

ز نیروی اسفندیار سخن

به شعر دماوند بنگر که هست

ابر قلّه ی کوهسار سخن

نمیرد « بهار » آن که شاداب از اوست

نهال ادب کشتزار سخن

بود جاودان مست جام بقا

بهار از می خوشگوار سخن

به گلزار مینوش بادا قرار

به کام دل بی قرار سخن

ادیب از پس در گذشت بهار

غمین گشت بر حالِ زارِ سخن

ادامه‌ی مطلب »]]> ای که سرتا پا شرر گشتی ودر جانم نشستی    

شورم اندر دل فکندی،چون به دامانم نشستی   

ره سپردم ناله کردم،بر سر راهت نشستم     

دل ربودی،عشوه کردی ، در دل و جانم نشستی    

چون  شراب ارغوانی ، خوش به رگهایم دویدی      

چون فروغ شادمانی ، خوش به چشمانم نشستی    

بود همچون دیر متروکی ، مرا ویرانه  ی دل  

تارک دنیا شدی ،در دیر ویرانم نشستی      

خاطرم از مطلع صبح ظفر روشن تر آمد       

تا تو ای شمع فروزان ، در شبستانم نشستی    

ای مسیحا دم! خوشا آن دم که با عاشق نوازی       

چون گل بویای مریم ، در گریبانم نشستی     

ای خوش آن ساعت که در غمخانه ی افسردگی ها    

همچو مروارید گون اشکی به مژگانم نشستی    

عشق و شوق آوردی و شور ونشاط نوبهاری    

ای پرستو ، کامدی بر طاق ایوانم نشستی     

شعر زیبای ادیب این جلوه از حسن تو دارد

چون غزل با دلنشین مضمون به دیوانم نشستی